Panzerwerk 717 (Pz.W. 717) to dwukondygnacyjny schron bojowy Grupy Warownej „Scharnhorst”, zbudowany w latach 1938–1939 w rejonie Kaławy i Pniewa. Obiekt klasy B połączono szybem komunikacyjnym z podziemnym zespołem koszarowym oraz systemem komunikacyjnym centralnej części MRU. Obiekt miał kopuły bojowe, kopułę obserwacyjną i inne wymienione w dokumentacji elementy uzbrojenia.
Panzerwerk 717 — gdzie znajduje się obiekt i kiedy powstał
Panzerwerk 717 znajduje się w Pniewie, w gminie Międzyrzecz. W dokumentacji rządowej lokalizacja występuje także jako Kaława/Pniewo, w powiecie międzyrzeckim. Schron należał do Grupy Warownej „Scharnhorst”, będącej częścią systemu fortyfikacji określanego dziś jako Międzyrzecki Rejon Umocniony.
Więcej na ten temat: Panzerwerk
Budowę obiektu przeprowadzono w latach 1938–1939. Kontekst szerszy przedstawia opis budowy MRU, obejmującej kolejne etapy planowania i realizacji systemu.
Więcej na ten temat: Pętla Boryszyńska
Znaczenie lokalizacyjne obiektu wynikało z jego powiązania z podziemną infrastrukturą i innymi elementami Grupy Warownej „Scharnhorst”. Nie należy jednak utożsamiać samego schronu z całym kompleksem podziemnym. Panzerwerk 717 był konkretnym obiektem bojowym, którego funkcjonowanie wspierały połączenia komunikacyjne.
Obiekt ma również status prawny zabytku. Wpisano go do rejestru zabytków pod numerem L-223/A decyzją z 8 sierpnia 2006 roku. Ta data i oznaczenie są istotne przy ocenie zachowania konstrukcji oraz zasad udostępniania jej zwiedzającym.
Klasa B i układ konstrukcyjny
Pz.W. 717 zaliczono do klasy odporności B. W dokumentacji technicznej tej klasy wskazano strop o grubości 1,5 m oraz pancerz o grubości 250 mm. Są to parametry ochronne, które pokazują, że schron projektowano jako ciężki obiekt fortyfikacyjny, a nie lekkie stanowisko polowe.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Rok budowy | 1938–1939 |
| Klasa odporności | B |
| Liczba kondygnacji | 2 |
| Kopuły pancerne | 2 × 20P7 dla dwóch karabinów maszynowych; 1 × 438P01 obserwacyjna; 1 × 424P01 dla automatycznego moździerza M19 |
| Pozostałe uzbrojenie | Płyta pancerna 7P7 dla karabinu maszynowego; okrężny miotacz płomienia w stropie |
Klasa B oznacza w dokumentacji strop o grubości 1,5 m i pancerz o grubości 250 mm. Oznaczenia kopuł i elementów uzbrojenia zachowano zgodnie ze źródłami technicznymi.
Układ schronu obejmował 2 kondygnacje.
Ważnym elementem konstrukcyjnym był szyb komunikacyjny. Szyb komunikacyjny łączył schron z podziemnym zespołem koszarowym i systemem komunikacyjnym centralnej części MRU.
Pomieszczenia i połączenie z podziemiami
Najpewniejszym punktem rekonstrukcji układu Panzerwerk 717 są 2 kondygnacje, szyb komunikacyjny oraz połączenie z podziemnym zespołem koszarowym. Te elementy opisują zasadniczą organizację obiektu bez konieczności dopisywania pomieszczeń, których nazwy nie zostały potwierdzone w dostępnej dokumentacji.
Szyb komunikacyjny łączył schron z podziemnym zespołem koszarowym i systemem komunikacyjnym centralnej części MRU.
Nazwa szerszego zespołu terenowego nie oznacza, że każdy jego element miał identyczną funkcję. W przypadku Pz.W. 717 potwierdzone są przede wszystkim funkcja bojowa, dwukondygnacyjny układ oraz połączenie szybem z podziemiami.
Panzerwerk 717 jest zabytkiem i obiektem fortyfikacyjnym: wejście do wnętrza, podziemi lub stref wyłączonych z ruchu powinno odbywać się wyłącznie w ramach legalnego, nadzorowanego zwiedzania, bez traktowania artykułu jako instrukcji dostępu.
Pierwotne uzbrojenie Pz.W. 717
Obiekt miał kopuły bojowe, kopułę obserwacyjną i inne wymienione w dokumentacji elementy uzbrojenia.
Wyposażenie obejmowało także 1 kopułę obserwacyjną 438P01. Kolejnym elementem była 1 kopuła 424P01 dla automatycznego moździerza fortecznego M19.
Uzupełnienie systemu stanowiła płyta pancerna 7P7 dla karabinu maszynowego oraz okrężny miotacz płomienia umieszczony w stropie. Zestawienie obejmuje więc stanowiska karabinów maszynowych, obserwację, automatyczny moździerz, dodatkową płytę pancerną i środek obrony bliskiej.
Nie należy jednak traktować samej listy kopuł jako pełnego opisu wszystkich elementów wyposażenia schronu. Potwierdzone oznaczenia techniczne pozwalają precyzyjnie wskazać 2 kopuły 20P7, kopułę 438P01, kopułę 424P01, płytę 7P7 i miotacz płomienia, ale nie stanowią podstawy do dopisywania innych stanowisk.
Czytaj również: Panzerwerk 716.
Czytaj również: podziemia MRU.
Najczęstsze pytania
Gdzie znajduje się Panzerwerk 717?
W Pniewie, w gminie Międzyrzecz. Dokumentacja techniczna lokalizuje go w rejonie Kaławy/Pniewa, w Grupie Warownej „Scharnhorst”.
Jakie uzbrojenie miał Panzerwerk 717?
Pierwotne wyposażenie obejmowało 2 kopuły 20P7 dla karabinów maszynowych, kopułę obserwacyjną 438P01, kopułę 424P01 z automatycznym moździerzem M19, płytę 7P7 dla karabinu maszynowego oraz okrężny miotacz płomienia.
Czy Panzerwerk 717 łączy się z podziemiami?
Tak. Schron był połączony szybem komunikacyjnym z podziemnym zespołem koszarowym i systemem komunikacyjnym centralnej części MRU.
Źródła
- Załącznik nr 3 DOZ-KiNK.070.41.2023 — Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego / gov.pl, 2023, DOZ-KiNK.070.41.2023
- Gminny program opieki nad zabytkami — aneks, architektura militarna — Biuletyn Informacji Publicznej Miasta i Gminy Międzyrzecz, 1995, Aneks do GPOZ, s. 218
- Odpowiedź sekretarza stanu na interpelację nr 15488 — Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, 2010, SPS-023-15488/10
- Działania bojowe 41. Dywizji Strzeleckiej… — Zeszyty Naukowe nr 15 — Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gorzowie Wielkopolskim, 2022, Zeszyty Naukowe nr 15, s. 60
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten artykuł był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.



