Powstanie warszawskie — 63 dni walk i ich konsekwencje
Powstanie warszawskie trwało 63 dni. Poznaj przebieg walk, straty ludności, pomoc aliantów i skalę zniszczenia Warszawy.
Czytaj więcejARK. 01Serwis historyczny · Polska · Europa · fortyfikacje
Dzieje Polski, wojny i fortyfikacje XX wieku, codzienność dawnych epok, zabytki i małe ojczyzny. Fakty i daty porządkujemy tak, żeby dało się je zapamiętać, a na stronie głównej znajdziesz oś czasu Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, słowniczek i quiz.
Międzyrzecki Rejon Umocniony
Pętla Boryszyńska to fragment podziemi Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, niemieckiego systemu fortyfikacji budowanego między Odrą a Wartą w latach 1934-1944. Najważniejsze daty w kolejności:
Na linii Nischlitz-Obra powstają pierwsze schrony, a także jazy, zapory i mosty zwodzone, które miały zalewać i odcinać przedpole.
Hitler wizytuje budowę umocnień. W tym samym roku dochodzi 13 schronów z kopułami pancernymi.
Rusza realizacja koncepcji frontu z ciężkimi schronami połączonymi siecią podziemnych korytarzy.
Niezadowolony z postępu Hitler wstrzymuje budowę. Do 1938 r. powstają 83 schrony standardu B i B1, zwane Panzerwerkami.
Podziemia centralnego odcinka zostają wykorzystane jako zakład produkcji silników lotniczych Daimler-Benz.
W połowie roku powstaje 200-300 lekkich schronów typu Ringstand 58c, czyli tzw. tobruków.
Walki o umocnienia w czasie styczniowej ofensywy Armii Czerwonej. Po wojnie część obiektów wysadzono, głównie dla pozyskania stali pancernej.
W podziemiach prowadzone są coroczne zimowe liczenia nietoperzy. Zimuje tu około 30 tys. osobników z 12 gatunków.
Centralny odcinek MRU, 58 dzieł pancernych, korytarze łącznikowe i „zęby smoka” trafiają do rejestru zabytków (nr L-460/A).
Źródła: Wikipedia, hasło „Międzyrzecki Rejon Umocniony”; rejestr zabytków województwa lubuskiego (nr L-460/A); RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim (zimowe liczenia nietoperzy).
Kartoteka fortyfikacji
Ciężki, żelbetowy schron bojowy z uzbrojeniem w kopułach pancernych. Do 1938 r. w MRU powstały 83 schrony standardu B i B1.
Lekki schron z okrągłym otworem w stropie dla karabinu maszynowego lub obserwatora. W 1944 r. zbudowano ich 200-300.
Rzędy betonowych zapór przeciwpancernych w kształcie ściętych piramid. Wpisane do rejestru zabytków razem z centralnym odcinkiem.
Stalowy element schronu z otworami strzelniczymi lub obserwacyjnymi. W 1935 r. dobudowano 13 schronów z kopułami.
Urządzenia piętrzące wodę, którymi można było zalać przedpole. Prace hydrotechniczne trwały do przełomu lat 1938/1939.
Sieć tuneli łączących schrony, według szacunków 32-35 km. Temperatura stała, około +10 do +12°C przez cały rok.
Źródło liczb: Wikipedia, hasło „Międzyrzecki Rejon Umocniony”.
Szlak przez epoki
Narzędzie
Wpisz rok wydarzenia albo wybierz jedno z listy. Kalkulator uwzględnia brak roku zerowego między 1 p.n.e. a 1 n.e.
Przewodnik
Krótka ściąga dla osób planujących wizytę w Międzyrzeckim Rejonie Umocnionym. Pętla Historii nie prowadzi zwiedzania, dlatego szczegóły wejścia zawsze sprawdzaj u operatora trasy.
Kalendarz podziemi
zimowanie nietoperzy (XI-III): dostępny ograniczony fragment poza okresem zimowania
Od listopada do marca w podziemiach zimuje kolonia nietoperzy. W tym okresie zwiedzającym udostępniany jest tylko wybrany fragment podziemi, a reszta pozostaje zamknięta.
Zimowisko chroni rezerwat Nietoperek i obszar Natura 2000 PLH080003. Wchodzenie do podziemi poza wyznaczonymi trasami jest niebezpieczne i narusza zasady ochrony.
Temperatura w korytarzach wynosi około +10 do +12°C. Przyda się ciepła bluza, wygodne buty i latarka, nawet w upalny dzień.
Trasa w Pniewie ma warianty około 1,5 i 3 km, a Pętla Boryszyńska warianty do 5 km i dłuższe. Godziny, ceny i zasady rezerwacji podają operatorzy tras.
Źródła: Wikipedia, hasło „Międzyrzecki Rejon Umocniony”; GDOŚ, obszar Natura 2000 PLH080003 „Nietoperek”; RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim.
Trzy drogi przez przeszłość
Jedni szukają wielkich bitew, inni codzienności dawnych epok, jeszcze inni śladów historii we własnej okolicy. Wybierz kierunek, a zaprowadzimy do działu.
Verdun, wrzesień 1939, okupacja i Powstanie Warszawskie, a obok historia umocnień, które miały zatrzymać fronty.
Zobacz artykuły →Średniowieczne miasto, renesansowi mieszczanie, kartki i kolejki w PRL. Jak naprawdę wyglądał dzień zwykłego człowieka.
Zobacz artykuły →Pałace Dolnego Śląska, opuszczone wsie, dwory i miejsca pamięci. Historia, którą można zobaczyć na własne oczy.
Zobacz artykuły →tyle według szacunków liczą podziemne korytarze MRU, choć zrealizowano tylko część pierwotnych planów.
nietoperzy zimuje w podziemiach MRU; to jedno z największych zimowisk tych ssaków w tej części Europy.
pancernych i innych obiektów bojowych obejmuje wpis MRU do rejestru zabytków z 2011 roku.
XX wieku: rozważano urządzenie w podziemiach centralnego odcinka składowiska odpadów promieniotwórczych.
Historia zaś, świadek czasów, światło prawdy, życie pamięci, nauczycielka życia, zwiastunka dawnych dziejów.
Źródło danych: Wikipedia, hasło „Międzyrzecki Rejon Umocniony”.
Warsztat
Zanim zaczniesz porównywać wydarzenia, ustal, kiedy i gdzie się działy. Pomaga w tym kalkulator rocznic powyżej.
Kalkulator rocznic →Dokument, list albo zdjęcie z epoki to źródło. Książka historyka to opracowanie, które je interpretuje.
Gdy autorzy się różnią, szukaj, na jakich źródłach opierają wnioski. Legenda zwykle nie ma takiego oparcia.
Zabytki, cmentarze i dawne umocnienia pokazują to, czego nie oddaje tekst. Zacznij od własnej okolicy.
Zabytki i zapomniane miejsca →Słowniczek
Brak pojęcia w słowniczku. Spróbuj wyszukiwarki serwisu.
Sprawdź się
Wynik: 0 / 8
Najczęstsze pytania
Pętla Boryszyńska to część podziemi Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego (MRU), systemu niemieckich fortyfikacji budowanego w latach 1934-1944 między Odrą a Wartą. Nazwa pochodzi od wsi Boryszyn w województwie lubuskim. Podziemne korytarze całego MRU mają według szacunków 32-35 km długości.
Nie. Pętla Historii jest serwisem historycznym i nie prowadzi tras, nie sprzedaje biletów ani nie rezerwuje wejść. Nie jest też muzeum ani operatorem podziemnych tras turystycznych. Godziny, ceny i zasady zwiedzania podają operatorzy tras w Pniewie i Boryszynie.
W podziemiach MRU zimuje ponad 30 tysięcy nietoperzy z kilkunastu gatunków, a obszar jest chroniony jako rezerwat Nietoperek i obszar Natura 2000 PLH080003. W okresie zimowania (listopad-marzec) dostępny dla turystów pozostaje tylko wybrany fragment podziemi. Aktualne zasady podaje RDOŚ w Gorzowie Wielkopolskim.
Z opracowań historycznych, publikacji naukowych, rejestrów zabytków i serwisów instytucji publicznych. Daty i liczby na stronie głównej podajemy ze źródłem, a artykuły mają charakter popularnonaukowy. Zasady opisuje strona Zasady redakcyjne.
Działy serwisu
Bitwy, rozbiory, powstania i postaci.
Powstanie warszawskie — 63 dni walk i ich konsekwencje
Powstanie w getcie warszawskim — przebieg i skala oporu
Powstania śląskie — trzy zrywy i podział Górnego ŚląskaVerdun, 1939, okupacja, Powstanie.
Bitwa pod Lenino — przebieg i polityczny mit PRL
Polacy pod Falaise — rola 1 Dywizji Pancernej
Bitwa o Monte Cassino — udział 2 Korpusu PolskiegoKolejki, kartki, bloki i Sierpień 1980.
Mieszkania w PRL — spółdzielnie, normatywy i wielka płyta
Kolejki i zakupy w PRL — jak działała gospodarka niedoboru
Kartki w PRL — jakie towary racjonowano i kiedyPowstanie warszawskie trwało 63 dni. Poznaj przebieg walk, straty ludności, pomoc aliantów i skalę zniszczenia Warszawy.
Czytaj więcejBitwa pod Lenino: przebieg walk, straty 1. Dywizji Piechoty i wyjaśnienie, jak PRL stworzył polityczny mit zwycięstwa.
Czytaj więcejPowojenne losy MRU: demontaż, wojskowe niszczenie schronów i etapowa ochrona zabytków od 2006 roku.
Czytaj więcejKatastrofa tunguska była najpewniej wybuchem asteroidy o średnicy 50–80 m na wysokości około 10 km, a nie uderzeniem w ziemię.
Czytaj więcejZamek w Baranowie Sandomierskim: od XV-wiecznej wieży po „Mały Wawel”, z dziejami Leszczyńskich, Lubomirskich i odbudowy.
Czytaj więcejJak działały mieszkania w PRL? Wyjaśniamy przydziały, spółdzielnie, próg 5 m², książeczki mieszkaniowe i skalę wielkiej płyty.
Czytaj więcejKto pisze
Pętla Historii to serwis popularnonaukowy o dziejach Polski i Europy, wojnach i fortyfikacjach, zabytkach i historii lokalnej. Artykuły przygotowuje Redakcja Pętli Historii na podstawie opracowań historycznych, publikacji naukowych, rejestrów zabytków i serwisów instytucji kultury. Nazwa nawiązuje do Pętli Boryszyńskiej, ale serwis nie jest muzeum, operatorem tras ani organizatorem zwiedzania Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego i nie kontynuuje informacyjnej strony o Pętli Boryszyńskiej, która działała wcześniej pod tym adresem. Nie sprzedajemy biletów i nie przyjmujemy rezerwacji.